Wiszniów w Polskim Atlasie Etnograficznym

Wiszniów po wojnie został spalony i zdewastowany. Pozostał kościół, stara szkoła, ruiny w folwarku, organistówka. Do powojennego Wiszniowa powrócili mieszkańcy, a z czasem osiedlali się kolejni. Jak się im wiodło? Jak wyglądała wieś w pierwszych latach po wojnie?

Niewiele zachowało się z tamtego okresu: kilka starych chałup, spichlerz, a zdjęć niewiele i na nich nie sposób poznać, kto na nich jest. W XXI wieku znalazły się jednak narzędzia i możliwości przywracania przeszłości. Powstała grupa na Facebooku "Stare zdjęcia z Wiszniowa", w której umieszczono wiele niepublikowanych wcześniej zdjęć z czasów po wojnie (lata 50-60 XX wieku). Kolejna grupa i strona "Kresy Bliskie" przywraca pamięć o regionie i angażuje w poszukiwania informacji o przeszłości Wiszniowa, Mircza czy Dołhobyczowa. I tu należałoby kończyć gdyby nie to, że nagle pojawiły się nieznane zdjęcia z lat 1965 - 1969 z Polskiego Atlasu Etnograficznego autorstwa Janusza Bohdanowicza. Zdjęcia przedstawiają kilka chałup i budynków gospodarczych. Niby niewiele, ale to jedyne takie zdjęcia pokazujące jak wyglądały chaty mieszkańców oraz ich najbliższe sąsiedztwo. 

 

1965 r. chałupa w Wiszniowie

1965 r. jedyna ocalała chałupa sprzed 1939 r.

1965 r. nowy dom

1965 r. chałupa i sad

 

1965 r. nowa chałupa

Zobacz także:

1. Polski Atlas Etnograficzny w Federacji Bibliotek Cyfrowych 

https://rcin.org.pl//dlibra/metadatasearch?action=AdvancedSearchAction&type=-3&val1=location-administrative-unit-present:%22Wiszni%C3%B3w%2C+pow.+Hrubieszowski%2C+woj.+Lubelskie%22&ipp=64

Pamiątki, wspomnienia, legendy Wiszniowa cz. 7. Stara szkoła

Drewniany budynek starej szkoły powszechnej zbudowany został w końcówce XIX wieku (kronika szkolna podaje datę 1897 r.), ulokowany jest do dziś w pobliżu kościoła. Szkołę wybudowała społeczność Wiszniowa. Szkoła funkcjonowała aż do wybuchu I wojny światowej, wówczas szkołę zamknięto. Od 1918 r. zaczęto nauczanie w języku polskim. Przez całe XX - lecie międzywojenne szkoła działała i służyła polskim dzieciom, aż do wybuchu II wojny światowej. Od tego czasu nauczano w niej tylko w języku ukraińskim. Budynek zaczął służyć znowu Polakom po wojnie w 1947 r. i aż do lat 70. XX wieku kiedy oddaną nową, większą szkołę. 

 

Stara szkoła w Wiszniowie

Stara szkoła to drewniany budynek o dwuspadowym dachu, postawiony na podmurówce, wejście do środka prowadzi po schodkach przez ganek. 

Budynek starej szkoły liczy cztery izby, dwie sienie, komórkę i piwnice. Budynek objęty jest częściową ochroną konserwatorską, jest własnością parafii św. Stanisława. Dziś pełni on funkcję składzika, pozostaje przez to zaniedbany. Stanowi sporą wartość historyczną, jest jednym z nielicznych zachowanych budynków sprzed obu wojen i z XIX wieku. Być może w przyszłości zostanie odnowiony i będzie atrakcją turystyczną regionu.

Stara szkoła w Wiszniowie

Zobacz także:
1. Dzieje miejscowości gminy Mircze, powiat hrubieszowski, J. Niedźwiedź, E. Niedźwiedź, E. Prusicka- Kołcon, M. Kołcon, L. Szopiński, Mircze - Zamość 2008
2. Kronika szkolna - https://spwiszniow.edupage.org/a/historia
4. Wikipedia - Wiszniów

Wiszniów w XVI wieku

W serii: "Źródła Dziejowe (Warszawa); t. 18,1; Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; t. 7, cz. 1, Ziemie ruskie: Ruś Czerwona" Aleksandra Jabłonowskiego z 1902 roku odnaleźć można informacje o Wiszniowie. Obie dotyczą podatków i sytuacji gospodarczej. Właścicielem ziemskim w 1578 był Makosiej, a Wiszniów w roku 1531 należał do parafii rzymskokatolickiej w Nabrożu, co też zostało odnotowane.

 

 

Bibliografia:
1. A. Jabłonowski,"Źródła Dziejowe (Warszawa) ; t. 18,1; Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; t. 7, cz. 1, Ziemie ruskie: Ruś Czerwona", Warszawa 1902. http://bc.wbp.lublin.pl/dlibra/docmetadata?id=8929&from=pubstats&fbclid=IwAR2VJ12AQijcif-Lu3FRQFuBNQhp9-nLANLrmyG-4Yut2iDaBW1dIYjFDC8